اوی دفعه شب یلدا وستی بینویشتم و اَی دفعه چهارشنبه سوری واستیه. هر سال چهار شنبه سوری کی به همه تان، شامِ رِ تورشه تره کولی امرَ چاکونیدی و تو بهتر دانی کی تورشه تره باقالا و تازه سیرِ اَمرَه چی مزه یی دَره. ایمروز می امره قدیمِ چارشنبه سوریانا کَره یاد اَوردن دوبوم کی مَره ایچی یاد دکفته، دِ بمردم خنده اَمرَه..

ای سال می خاله و خاله دوختر شانِ اَمره بوشوبیم خیابانان میان چارشنبه سوری. می ایتا از خاله دوختر رفیقانم، خو مارِ اَمره بامو بو. شیمی جا خالی او کُره مارِ جا ایپچه سندوسال بوگذشته بو هچین هی ذره اَ آتش بازی و اَ ترقه هان سر و صدا حوصله یا ناشتی. چره ویریشته بو امی امره بامو بو اَ میدان جنگِ میانی، خودا دانه. هر کس هر کاری کودی بنا کودی اونه اَمره جینگیر وینگیر کودن! ای جا کره شوئن دیبیم چند تا جوان رئکتا خیابن گوشه خوشانِ ره به پا ایسابید. از قضا خورَمَ زاکم بید. ایتا از اشان خو کونه سیگاره تاوَدا زمینِ رو امانم هو زماتِ ره ایتا ترقه تاواداییم زمین. امان ردَ بوستیم شیمی چوم بد روز نیدینه امی ترقه اونه مارِ پا جیر کی امی دونبال سر کَره آمون دوبو، بترکست!  اونه دیل و زهره بوشو. اسا بایید بیدینید چی به روز او زاکان باورد.. اون رنگ و رو بوبوسته بو هچین سورخه آتش. ولع بیگیفته بو بنا بوکوده بو اوشانه اَمره دعوا گیفتن. ایتا چتر اونه دست بو شمه ره باور نایه، خو چتره بولندا کود بیگیفته پسرکه صورته جلو خواستی چتره فوقایه اونه دهنه میانی! بازون گوفتی:«ری! تره بگم! هچین خیال نوکودناااا!!! می پا جیر ترقه ترکانی؟» او ره کتا هم گوفتی:« می مار خُب، می پئر خُب. شمره گَم می کار نوبو. بوخودا اون می سیگار کون بو کی تاوادَم بیزیر» اَسه امانم مگر جورئت کونیم بیشیم اونه جولو؟ اما هر چی گوفتیمی کی امی کار بو، اونه باور نامویی. چی دَنم کی.. اما ده امی روده دُرسفته بس خنده بوکودیم.

ایمسال امان کَره شوئن داریم امی خودا بیامرز، پیله بابا باغِ میانی.. می دیل مِرِ و اَ جوانانِ ر سوجه. امان کی هر داریمی فقط درد و غوصه یه امی دیل به هَ چارشنبه سوریانو هَ کوجه آتشان خوش بو کی هَنم.. اخر چی بگم؟ چی شه گوفتن؟

دِ شب یلدا کره نزدیکِ بوستن دره. پارسال شب یلدا بو کی امانم همه مانستن امی دیل تاپ تاپ کودی که اَ ایرانیانِ دراز شبَ، بینشینیم شب نیشین بوکونیم اما هه موقع بو کی امی بوزرگِ خاندانِ خبر مرگ امَره فارسه. خدابیامرز خب شبی بوشو! آدم تانه بگه شب دراز بو و اونِ پایان خسته.. پیره مرد نتَنست شبَ به سحر فارسانه!! شبی کی امی ارسو* امره به سحر فارسه و هندوانه ای کی نشکفته و حافظی کی باز نوکوده بمانست...

هتو کی اَیم ایچی اَ ایرانیانِ درازِ شبِ ره بینویسم، اونِ دیمه اَیه می چومانِ پیش.. می امره  بوگوفتم اَ متنَ  کی او زمان ِ ره کی او خودا بیامرز هنوز زنده بو لاف میانی بینویشته بوم به گیلکی واگردانم و بنم ایه:

بیدین! بیدین چوطو امی میتانَ، جی امی خاطر بریم؟

او سالِ ره کی امی ببدی پر بیگیفت و بوشو( امی پیله بابایه اتو دوخادیمی) عید ایته عالمی گول و شیرینی و حلوا مره بوشوییم اونه ویرجا. سالِ بعدِ ره فقط گول و میوه ببردیم شاید بازون فقط گول ببردیم اما امسالِ عیدِ ره فقط می مار و خالا و مادربوزورگ بوشوئیدی.

بیدین! بیدین چوطو امی مَیِتانَ، جی امی خاطر بریم؟

انه دانیم. اما هُتو امَره ویراشه*2.

_« مَره کاغذ بینویس»

ان حرفی بو کی می پیله بابا او موقع کی می عمه جان دوختر خواستی بشه سفر، وقتی خو دستمال  خو دوچورکسته*3 چومانِ جا اوساد، اونِ گوش کون بُگفت.

می عمه جان دوختر ایته کوجه خنده بوکود، بُگفت:« به چوم آقا جان»

می عمه دختر بوشو! اویه بمانست بی هیچ بینویشته کاغذِ مره.

ایه اونه پیله بابا، اونه نینویشته کاغذانِ انتظارَ خو خاطر جا ببرده دَره.

بیدین! بیدین چوطو امی زنده کسانِ به خاک ایسپاریم!

بازون چه راحت اوشانَ جی امی خاطر بریم.

چی راحت همدیگرَ به خاک ایس...

دِ بسه!

-------------------------

1_ ارسو : اشک

2_ ویرا شون: از یادبردن (این واژه در گویش رودباری به کار میرود)

3_ دوچورکسته:چروکیده( این اصطلاح برای پارچه و باقی چیزهاست و برای پوست از آن استفاده نمیشود اما چون کلمه ی جایگزینی نداشتم از آن استفاده کردم)

…………………………………………………………………………………………………………….

ببین! ببین چه آسان مردگانمان را فراموش میکنیم!

سال اولی که ببدیمونو از دست دادیم(پدربزرگمونو این طوری صدا میکردیم) عید با یک عالمه گل و میوه و شیرینی و حلوا رفتیم پیشش. عید بعدی فقط گل و میوه بردیم شاید بعدشم فقط گل بردیم اما امسال عید فقط مامان و خاله و مادرجون رفتن.

ببین! ببین چه آسان مردگانمان را فراموش میکنیم!

بالا میسر؟ صد تومن دَری مَرَه فَدی؟... خاشوالیس؟ پول خرد دَری؟... مارجان؟ دیویست تومن مَرَ فَدی؟... اَن می کوجه خواخورِی بو کی اَ ماه میانی اَتو ریز ریز اَمی جا پول فیگیفتی ...اَمَنم خیال کودیم زای اَمی مانستن اونِ دیل پاستیل و شوکولاتَ اَمرَ مدرسه میانی خوشه!! 

 زاکان جان اَسه بایید شِمِره جریان تعریف بوکونم: پریروزانِ رِ می کوجه خواخور بوشو بو خودوستِ خانه مثلا همدیگرَ اَمرَه درس بخوانید!! اَمان بهتر از اوشان دانیمی کی تنها کاری که نوکودیدی هو درس خواندن بو! چی دانم زاکیدی ده!  شب می پئر و مارَ اَمره بوشو بیم اونِ دونبال. می خواخور دره جا بامو بیرون ایتا پلاستیک چی پیله ی کی چی اونِ دست دِ هرچی کتاب دفتر داشتی فوقاسته بو اونِ دَرون.. بامو می ورجا بینیشت. اونِ ساکِ نگاه بوکودم بیدم اَ خمیر بازی آریا جا اونِ میان دَره. بوگوفتم خواخور جان؟ مگر درس نخواندن دیبید؟ اَ خمیر چی شینه؟ مگر بوشو بی اویه بازی بوکونی زای؟ بیدم می خواخور هول بوکوده داره مَرَه گه: هیس..هیس هیچی نَوَگفتن.

 بوشوییم داروخانه جلو می مارشان پیاده بُبُستیدی کی بیشید دارو بیهینید .. می خواخور ایپچه اَ پا او پا بوکود بازون بوگوفت: بالامیسر؟ ایچی تِرِه بگم قول دی هیچکسَ نیگی؟ بوگفتم: آهان! چی بُبُسته دَره؟ او خمیرِ ظرفِ بیرون باورد.. خیال بوکودم خو دوست اَمرَه موجَسَمه چاکوده دَره.  خوایه مَرَ نشان بده.. می مَرَ فکر بوکودم چی موجَسَمه کانسپت ژوآل چاکوده داریدی!! کی ظرفِ دَره واکود.. هَتو کی اونِ دَرِ اوساد منم بنا بوکودم ایژگره کِشِن .. وای وای موش موش خاکِ می سر ..  می خواخورِ دیمه هچین بُبُسته بو زرده جُبه! دالِ بوسته بو مَرَ نیگاه کودی. بیده من هتو کَره کولی بازی بیرون اَوَردن دَرَم .. هتو گریه کودی که تیرِه تی مارِ جان داد نَوَزِن! بالامیسر به خودا اَن موش نیه .. هامستر بیهه دارم.. هَه ایمروز اَنه فیگیفتم.. تورو خودا مارَ نَوَگُفتن!! بفهمستم او پولانی کی اَمی جا فیگیفتی چی واستی بو..

 شب کی بوبو من و خاشوالیس بیدِئیم کی خُب اَتو کی نیبه.. بوشوئیم امی مارِ رِه جریانَ بوگوفتیم. می مادربوزرگم امی خانه ایسا بو.. بوگوفته : کُر! اَ زای حَیواناتَ دوست دَره ، اَنَ کوشتن نشا کی! بِس اونِ اَمرَه اَنِ دیل خوش ببه.. می مار ساکته بوسته دِه دَم نِزِه! اما هیچ به خو رو ناورده کی جریانَ دانه.

ایمروز صبح(جومعه) بو کی بیدِم ساعت هفت صبح می خواخور بامو می سَرِ جُر بُگُفت: بالامیسد؟ بالامسر؟ ویریز..ویریز.. با ایچی تِرِ نشان بدم! خوابه جا ویریشتم بفهمستم او موشِ ایتا بَلا به سر بوکوده داره! بوگوفتم : هان؟ چی بُبُسته داره؟ بُگُفت: می هامستر هشتا زای بزاسته داره!!!!!!!

 شومان دِه بهتر دانید سر صُبی چه اَلَم شَنگه ای خانه جا ویریشت!! می مارِه تک و پَر دِه به حرف بامو.. بنا بوکوده شیوَن کودَن..

ایمروز صبح کی ویریشتم وارش بازم بنا بوکوده بو به وارستن.. هر وقت وارش واره مَرَ یاد اَ وبلاگ تاودِه کی می مانستنناره.. با بوشوبیم یحیی زاده ویرجا کلاس طراحی. می لباسانَ دوکودم می تخته یه اوسادَم راهی بُبُستم. شهرداری جا کی کره رده بُستن دوبوم بیدِم تانم ایچی پیدا بوکونم بِنَم اَ وبلاگ میانی.. رشت هوا پاییز و زمستانِ میانی خودشِ هوایه دانی چی گم اَیه تابستانه میان هوا دم دَره اما پاییزِ میانی نَم دَره اَنِ نمَم ایجور غم دَره.. چِه دانم کی.. شهرداری بو و اَنِ نم نمِ وارش و اونِ خیس خیابانان.. رشت ایمروز مَرِ حسابی رشت بو.. ماه رمضانم کی ایسه مغازه داران خوشانِ کارو کاسبیِه تعطیله کوده دَرید ایته در میان بوبوسته دَرید زولبیا بامیا و ریشته خوشکار.. دیشب خاشوالیس و می مارِ اَمره بوشو بیم سینما از هو طرف بوشوییم میدانِ سر. آقا جان دِه امی روده بُُرسافتَن دوبو بس خنده بوکودِه بیم. اول کی بوشو بیم من و خاشوالیس امی تومانَ فاکَشه ییم بوجور بازون اما پنجه پا سر بنا بوکودیم راه شوئون ایپچه که بوشوئیم بیده ئیم نه بَرار جان اَتو نیبه امی لِنگ و پاچه یه وِلَ کودیم بوشوییم.. هر کَسه بساطه جُلو کی ایساییم می سر و پایا فاندَرِستی بازون ایتا زرخه خند کودی گوفتی بفرمائِد خانَم.. بفرمایید! می دیمه یه واگَردانم می میارِه رو بوگوفتم وای مار جان اَن مَرَه چی گه؟ می مارَم خورِه کودی خنده! ایپچه بوشوییم جلوتر ایتا ره کِتا به پا ایسابو شیش هفتا ماهی سرِ جُر داد زِیی اوردک ماهیه! اوردک ماهیه! بازون می گوشِ کون بوگفته اوردک ماهیه خواخور جان آدمم خوره! بوگوفتم وای برار جان می دیل و زهره یه ببردی! مَرَ وا بِدَن تِرَه تی جان! می اَمرَ شُخی نَوَکودَن تِرِه بر سر عومّر..  بوشوییم جلوتر ایته ماهی فروش داد بِزه کی: خواخور جان! خواخور جان! نَوَشون ( می مارِ اَمرَه بو) بوگوفت بِس بِس..شیمی خواخور ایمروز بامو بو اَیه می مار بوگوفت می خواخور؟ ( می خاله عمل دیسک کمر بوکوده دَره اصلا خانه جا تکان نتانه بوخوره)  مردَی بوگوفت اَهَن! اَهَن ..اونِ مَرَ حرفم بِزِم .. اَمَن اَسه تِرکِستَن دَریم خنده مَرَ.. می مار بوگوفت من بوم، می خواخور نوبو.. اَسه مگر وِلَ  گودی؟ هوتو خو کله یا زیی کی نه، تو نیبی.. می مار بوگوفت خاب اَسَ ماهی چی دَری؟ فردا خوایم تورشه تَره چاکونم .. کولی چنده؟ اَیوو برار جان شیش هزار و پُنصد تومان؟ چی خبر ایسه؟ مردَی خنده بوکود بُگُفت خُب اوردک ماهی فیگیر..بوگوفتم: وای مار جان.. وِلَ کون! وِلَ کون! من ترسم..  ولانم بیهینی .. اوردک ماهه چیسه؟ می مار بوگوفت آخه مشتی شومان تورشه تره یا اوردک ماهی اَمرَ خوریدی؟ بی بیشیم.. بی بیشیم..ایپچه باموییم اَشان تر ایته مردَی بو تِرِه باور نایه ضبط صوتِ مانست گُفتی: نارنگی دو کیلو پُنصد.. دوکیلو پُنصد.. اَنِ صدا ایپچه بیزیر بوجور نُبُستی اصلا.. هوتو گُفتی..امانم دو کیلو پنصد بهییم دِ باموییم به خانه..

 دانید چیسه؟ ایمروز می اَمرَ کَره فکر کودَن دوبوم کی اَیَه خیلی حسان ایسه کی هیچ جای دونیا میان دینه.. چیزایی ایسه کی مومکنه اونو خوش ندارید هَه خیسه خیابانانَ مانستن کی تی شلوارَ گلی کونه..اما دانم کی اگر ای نفر از ایه دورَ به، فَرَسه وقتی کی اونِ دیل تنگه به و پر کشه هو میدانِ سَر.. هو شُلوغِ خیابانانِ شهرداری سَر ..سبزه میدانِ ویرجا ..گولسار میانی که زکانَ اَمرَ، زیندیگی اونِ میان جاریه..  کم نیه حس و حالانی کی غیر از اَیه هیچ جا دِ تکرارَ نیبه... جانی

    زکان جان شيمی ياری امرَ دوباره خوايم اَ وبلاگَ راه تَوَدَم..

             شيمی قوربان.. مَرَ ياری فَديد ايپچه سخته..

امی دانشکده شبان، نه آبی نَهَ، نه آشی، نه گچی، نه مگسی، فقط استاد ایسا ،دانشجو مره

اَمی فنی دانشکده، شبان نه چراغی نَهَ، نه جاده ای، نه آسفالتی، فقط هر کی ماشین داره، تانه جه نورِ چراغ و آسفالت جاده فرعی مسئولین استفاده بوکُنه.

اَمی دانشکده میان اصولا، برار خواخوری ، کاملا رعایت بِه، بخصوص اَمی خواخوران خیلی احساس راحتی داریدی!

زمستانان اَمی دانشکده جولو ، جنگهِ زمینِ مانِه، فقط سیم خاردار ناره، خندق، باتلاق! ، پُورد!، چَل!،..

اَمی دانشکده ی بهترین جا ، ایداره ی آموزشه. اینتخابِ واحدِ روز بهترین روزِ اَمی دانشکده ایسِه، جِه یونِسکو، بامویید اَمی نظمِ فراوانِ رِ، جایزه ی «بوبوخسه پامادور(!)» تشریفاتِ مَرَ ، خواهه تقدیم اَ، واحدِ با نظم بوکونه..

آ مطلبش  مجله ی وزینِ نیناکی جا اوسادیمی! به موناسبت شروع سال تحصیلی بو کی اَنَه اَیَه بینیویشتیمی..

دَنَم شوما همَتان شیمی ویجا گوفتیدی اول پیاله و بد مستیگی ! دَنَم! دَنَم! اما زاکان جان باور بوکونید اصلا میرِ نوبُست زودتر بینویسم...

می عوذرَ بخوایید...

  مهرِپارسال بو کی خاش والیس و دو تا از رفیقانِ اَمرَ بوشوبیم تهران ایتا مغازه میانی ایسه بیم کی حس بوکودم فوروشنده اَمرا راحت نیَم. می اَمرا فکر بوکودَم کی من کَره اَ فوروشَنده اَمرَهو جور گَب زَنم کی ایتَه فوروشنده اَمره رشتَ میانی؟

او کولِه پوشتیانِ امره مَعلوم بو کی امان موسافریم و امانِ قیافِه داد زِیی کی اَز شومال بامویمی اما چِرِه راحت گب نِزِییم؟

چِرِ سعی کودیم تا حد ممکن امی رشتی بون لو نیشِه؟ قایِم کودن چیزی کی هیچ دلیلی واسه خجالت کِشن نشتی مَرِشکنجه دِیی حسِ خوبی نشتیم ایتَه لحظه می دیل از همه ایرانیان بیگیفتِه…

امسال قرار بو با ایتَه از می رفیقان، ایتَه گروه راه تاودیم به منظور احیای زبان گیلکی خواستیم گیلکی رِ تبلیغ بوکونیم خواستیم امی همسنِ زاکانَ ترغیب بوکونیم کی گیلکی گب بزنیدی حتا اَ کار تا هماهنگی با خاتم الانبیا هم پیش بوشو…اما اَ کنکورِ بیلاوارث واستی، امی کار عقب دکفتِه…

مَرَ یادِ جوادطوافِ اَمرَ خواستیم ایتَه وبلاگ گیلکی را تاودیم اما نَنَم چرا نوبوستِه .اونَ  بوگوفته بوم بیا ایته وبلاگ گیلکی بزنیم تا ایتَه کوجه تلاش گیلکی واستی بوکوده بیم…مَرَ بوگفتِه گیلکی ایته زبانِ عقیمه کی دلیلی واسه اونِ جان دِهِن وجود نَرِه!

خواستیم اونَ بگم من ننم چِرِ تورکی وکوردی وگیلکی میانی فقط اَ گیلکیَ کی عقیم ایسِه؟

 فک  نوکونَی اَ عقیم بودن از ای جا دیگه بِبِه!!! شاید از ایجا اونِ مردمِ میانی؟!! اما بیدِم اَ بَحثان فایده ای نَرِه!!!!

 نه فقط خوایم بدانم چند نفر از شوما وقتی شیدی تهران شیمی لهجه وانگرده؟ چند نفر از شوما تهرانِ میانی هوجور حرف زنیدی که رشتِ میان؟  چند نفر از شوما تانید جمعُ میانی بیگید که امان ماهی سیفیدِ کله یه خوریم و اونُ اوتو خوش داریمی؟ چند نفر از شوما غوروب دمان که به سردِ پلایُ اشبل و پیاز و گردو و باقالی امرُ خوریدی؟ چند نفر از شوما شیمی خانه میان گیلکی گب زنید؟

من ننم اُ چی صیغه ای ایسه کی خوره مانستن دکفته زکانُ جانُ میان! امی فرهنگُ میان! امی گیلانِ میان!

خولاصه شومایانیدی ایمروز می خواخور تختِ سر نیشته بو کره پل استرِ کتابُ خواندن دوبو منم کره فیزیک خواندن دوبوم از اویُ کی درسِ موقع می حواس همه جا نهه اله درسِ رو می دیمه واگردانِم می خواخورِ رو اونِ بوگوفتم اُیی ایته وبلاگ گیلکی بزنیم؟ می خواخورِ چومان بوبوسته گاو چومِ مانستن ایپچه مُرُ نیگا بوکوده بازون ایته خنده بوکود و بوگفت: اهن! چِرِ نیم؟

هن دِه اون بوبوست خاش والیس منم بوبوستم بالا می سر!

اُتو بو کی اُمان تصمیم بیگیفتیم اُ وبلاگُ راه تُوُدیم.

زکان جان هُسُ شومایید و اُ کامنتان هر کس خوایه کامنت بنه چی بهتر کی گیلکی تایپ بوکونه!

اُ آخر به سرم خودا جا خوایم کی به گیلانِ فریاد فارسه! اونی کی اُتو کُره ایژگره کِشِندره!